Vissen kunnen gevaar ruiken!

Wij zagen een wel heel interessant artikel op Sportvisserij Nederland! Dit ging namelijk over dat vissen letterlijk gevaar kunnen ruiken. Vissen vertonen namelijk gestrest gedrag als ze gewonde soortgenoten waarnemen. Na jaren van onderzoek hebben Japanse wetenschappers eindelijk ontdekt welk stofje dit paniekgedrag veroorzaakt en hoe vissen deze geur waarnemen. In dit artikel leggen we het uit!

In 1938 ontdekte de Oostenrijkse bioloog Karl von Frisch dat gewonde vissen schrikreacties en vluchtgedrag bij hun soortgenoten veroorzaken. Hij ontdekte dat een stofje, later “Schreckstof” genoemd, vrijkomt uit de huid van gewonde vissen en door andere vissen wordt geroken. Dit stofje triggert binnen enkele seconden acute stress en paniekgedrag. Von Frisch kon deze reactie bij veel verschillende vissoorten aantonen, maar het chemische stofje achter deze reactie bleef onbekend.

Na jaren is er een antwoord

Recent hebben Japanse onderzoekers het mysterie opgelost door het huidextract van zebravisjes te onderzoeken. Het bleek dat chondroïtine, een stof uit bindweefsel en kraakbeen, verantwoordelijk is voor de schrikreactie. De onderzoekers haalden vetten en eiwitten uit het huidextract, maar het overgebleven materiaal veroorzaakte nog steeds de schrikreactie. Chondroïtine bleek dus de belangrijkste boosdoener.

Waar zou de wetenschap zijn zonder zebravisjes… Al voor talloze onderzoeken hebben ze hun waarde bewezen.

Hoewel chondroïtine de stressreactie opwekt, is de reactie minder intens dan op vers huidextract. Dit suggereert dat er waarschijnlijk andere stoffen bij betrokken zijn. Bovendien reageert elke vissoort anders op geuren; zebravissen reageren bijvoorbeeld niet sterk op het huidextract van goudvissen. Deze ontdekking leert ons veel over wat vissen kunnen ruiken. De geur van gevaar blijkt via zenuwcellen in de neus de schrikreactie te veroorzaken in het vissenbrein. Naast geuren die helpen bij het vinden van voedsel, geschikte paai- en opgroeigebieden, of partners, is de geur van gevaar een belangrijke overlevingsfactor voor vissen.

Wat kunnen we hiervan opsteken?

Dat vissen dus gevaar kunnen ruiken, kunnen we ook weer toepassen in de sportvisserij om beter te worden. Sommige baarsvissers houden bijvoorbeeld hun baarzen even in het net zodra ze er eentje vangen om direct een volgende te vangen. Dit is omdat de baars die teruggezet wordt de andere baarzen kan laten schrikken.

Zouden snoeken ook schrikken van een gewonde soortgenoot? De onderwaterwereld is interessanter en gecompliceerder dan we soms denken…

Op dit komt door de geur of door het gedrag van de gevangen baars, dat weten we niet zeker maar die geur zal dus zeker wel parten spelen! Of om nog verder door te denken: wat als we de “schreckstof” van voorn weten te isoleren en dit op ons kunstaas spuiten of in het water kunnen oplossen? De aanwezige voorn raakt dan in paniek door de geur waarop de rovers misschien weer reageren.

Een leuk feitje en het maakt toch weer een hoop duidelijk. Vissen kunnen goed ruiken, beter dan wij misschien denken en dat blijkt maar weer! Lees HIER het hele artikel.