Wist je dat snoekbaars helemaal geen inheemse vis is?

De snoekbaars is uitheems, een exoot, en wel eentje die het super goed doet in Nederland. Ze zitten er al zo lang en richten geen schade aan, waardoor we eigenlijk een beetje vergeten zijn dat het exoten zijn. Toch wilden wij dit tot de bodem uitzoeken! Waar komen ze vandaan en hoe komt het dat ze het hier goed doen?

Header Foto: Sportvisserij Nederland – Wat is een exoot? Een exoot is een diersoort die niet in het ecosysteem thuishoort. Een goed voorbeeld van een exoot is een zonnebaars, deze vis hoort niet thuis in Nederland en is in het water gekomen doordat mensen ze hielden voor de sier. Zonnebaarzen zijn echt een probleem, want ze eten inheemse soorten, vertonen agressief territoriaal gedrag, waardoor ze inheemse vissen van hun paaiplaatsen jagen en ze verstoren het natuurlijke evenwicht.

Zonnebaarzen zijn een schoolvoorbeeld van schadelijke invasieve exoten.

Snoekbaarzen vormen geen probleem in het ecosysteem en deze mooie soort gedijt zeer goed in Nederland. Waarom vormen zij geen probleem? Dat gaan we je haarfijn in dit artikel uitleggen!

OORSPRONKELIJK

Snoekbaarzen zijn van nature afkomstig uit het oosten van Europa en het stroomgebied van de Donau, Dnjepr en Wolga. Pas in de 19e eeuw werden ze naar West-Europa gebracht, eerst voor consumptie en later ook voor de sportvisserij. In Nederland vond de eerste uitzetting plaats rond 1880, in het IJsselmeer en de grote rivieren.

Snoekbaars kan heel erg goed zien in het donker en in troebel water.

Dat bleek een schot in de roos, want de soort bleek zich heel goed aan te passen aan onze wateren, met name de diepere en troebele delen van rivieren, kanalen en grote meren. Sindsdien heeft de snoekbaars zich verspreid door het land door verdere uitzettingen en natuurlijke verspreiding. Tegenwoordig zijn ze niet meer weg te denken uit onze wateren en behoren ze tot onze iconische roofvissen.

ECOLOGISCHE ROL

De snoekbaars is een echte roofvis, net als snoek en baars, maar met een iets andere ecologische rol. Hij is gespecialiseerd in het jagen in troebel of donker water, dankzij zijn grote ogen heeft hij heel goed zicht in dit soort wateren, iets wat snoeken en baarzen minder hebben. De soort jaagt vooral bij schemering of ’s nachts op vis zoals blankvoorn, pos, spiering en kleine brasem. Niet alleen vis staat op het menu, ook kreeften vinden ze lekker.

Ze kunnen ook nog eens heel groot worden, een fantastische sportvis dus!

In tegenstelling tot de snoek, die vaak een hinderlaag opzoekt en wacht, is de snoekbaars een wat actievere jager die soms in kleine groepjes jaagt. Niet alleen voor sportvissers is het een populaire soort, ook voor de beroepsvisserij is het een belangrijke pion. De snoekbaars heeft dus best een groot economisch belang gekregen in Nederland.

WAAROM GEEN PROBLEEM?

Hoewel de snoekbaars technisch gezien een exoot is, wordt hij in Nederland niet als invasieve of schadelijke soort beschouwd. Dat komt doordat hij zich op een relatief natuurlijke manier heeft geïntegreerd in het ecosysteem. Zijn jachtgedrag overlapt nauwelijks met dat van andere grote roofvissen zoals snoek en baars, en hij veroorzaakt geen verstoring in kwetsbare of geïsoleerde wateren. Ook de visstand blijft stabiel in wateren waar hij voorkomt.

Ze vormen dus geen probleem omdat ze een hele specifieke niche invullen die nog niet ingevuld was.

Sterker nog, de snoekbaars helpt vaak juist bij het gezond houden van vispopulaties door zwakke of zieke vissen weg te selecteren. Daarnaast levert hij economische waarde op door zijn rol in de sportvisserij en als consumptievis. Door deze combinatie van ecologische balans en maatschappelijke waardering geldt de snoekbaars als een van de weinige ‘goede’ exoten in ons land.

Leuk om te weten dat het een exoot is, maar wat ons betreft een zeer welkome exoot! De andere vissen hebben er geen last van en wij vinden het leuk om snoekbaars te vangen!