Vissen en kleuren zien – Hoe zit dat nou?

Sommige vissen hebben heel goed zicht, anderen zoals de meerval weer minder. We kennen allemaal inmiddels wel het zijlijnorgaan waarmee vissen goed kunnen voelen onder water, maar hoe het nou echt met hun kleurperceptie zit, dat hebben wij nooit besproken. Wij zijn de wetenschap in gedoken en vertellen jou hoe het zit!

Onder water werkt het een beetje anders, zeker qua kleuren. Licht is een elektromagnetische straling en het is waar te nemen. Het zichtbare spectrum strekt zich uit over golflengten van ongeveer 380 nm (nanometer; violet) tot 780 nm (rood). Dit is belangrijk om te weten voor later!

Hoe dieper je gaat, hoe donkerder het wordt.

Licht is verantwoordelijk voor hoe wij en vissen kleur zien. In een donkere ruimte zien wij bepaalde kleuren anders of zelfs niet. Onder water is dat hetzelfde verhaal.

WATER ABSORBEERT LICHT

Licht penetreert water alleen een stuk minder goed omdat water het licht absorbeert. Hierdoor wordt het onder water al vrij snel donker en heb je op 10 meter diepte nog maar 16% van het licht over. Op 100 meter is er nog maar 1% licht en op 1000 meter is er helemaal geen licht (Webb, 2019). Dit is ook de reden dat bij veel vissen die diep in de zee leven de ogen erg groot zijn. Op zoet water in Nederland zijn er haast geen soorten die altijd diep leven.

Snoekbaarzen hebben relatief grote ogen en hebben heel goed zicht. FOTO: Jimmy Vandekerckhove

Hierdoor zijn er geen soorten die overdreven grote ogen hebben, al hebben bijvoorbeeld snoekbaarzen al zeer grote ogen voor hun lengte. Dit komt omdat zij graag op dieper water leven of in water met minder zicht/licht. Hierdoor hebben zij verschrikkelijk goed zicht nodig en daardoor zijn hun ogen zo groot.

ZO ZIT HET MET KLEUREN

Met kunstaas zijn er heel erg veel kleurcombinaties verkrijgbaar. Sommige kleuren werken op het ene water beter dan op het andere water. Of de ene kleur werkt goed diep en de andere kleur goed op het ondiepe. Dit heeft te maken met zichtbaarheid en dit wordt voornamelijk bepaald door de hoeveelheid licht. Bij bewolking is er bijvoorbeeld minder licht aanwezig en dit doet wat met de zichtbaarheid onder water. Je ziet met bewolking ook bijvoorbeeld dat vis wat minder voorzichtig is.

Groen is juist weer goed zichtbaar onder water, ook op dieper water. FOTO: Lau Boom

Bepaalde kleuren zijn dus veel beter zichtbaar dan andere kleuren onder water. Om dit te snappen, is het eerst handig om te weten wat kleur nou is. Kleur is de visuele waarneming die ontstaat door de interactie tussen licht, een object en onze ogen en hersenen. Het is de interpretatie van de golflengtes van licht die door een object worden teruggekaatst, geabsorbeerd, of zelf uitgestraald, en die door ons oog worden gedetecteerd en door de hersenen als een specifieke tint (rood, blauw, groen, etc.) worden verwerkt.

In ondiep water zijn er vissers die zweren bij rood. FOTO: Swenn Middeljans

Licht valt dus op je kunstaas en het kunstaas weerkaatst dit licht. Hierdoor zie jij de kleur. Licht is er dus in verschillende golflengtes en die golflengtes bepalen hoe jij de kleur ziet. Rood licht penetreert water minder goed, waardoor een rode kleur op diepte zijn kleur verliest. In ondiep water zijn er juist vissers die zweren bij de kleur rood. Groene tinten zoals chartreuse zijn op diepte wel nog dezelfde kleur. Daarom werkt groen kunstaas zo goed op snoekbaars, omdat ze het goed kunnen zien.

TRUCS OM JOUW AAS BETER ZICHTBAAR TE MAKEN

Heel vaak is water toch vrij troebel, of je vist in het donker. Het zicht is dan heel slecht. Toch is er wel iets van zicht onder water, maar wat veel vissers soms vergeten is dat het contrast van het aas heel belangrijk kan zijn v. Bij slecht doorzicht is de kleur amper te zien, maar een silhouet wel. Beeld jezelf eens in dat je in een donkere kamer bent waar alleen door de kier van de deur wat licht komt. Hier ga je lastig kleuren onderscheiden, maar kun je wel silhouetten zien. Zwarte objecten zie je dan nog het beste.

Zwart is echt goed in het donker, maar lastig verkrijgbaar. Bij DeRoofvisser.com vind je een mooi assortiment aan Nays kunstaas. Ook in zwart verkrijgbaar. FOTO: Nays

In het pikkedonker gaat een vis echt niet goed zien of jij met fel groen of met fel roze vist. Een vis onderscheidt beter tussen licht en donker. Dit bedoelen we met contrast. Een zwarte kleur bijvoorbeeld is super goed zichtbaar in troebel water of in het donker omdat het extreem goed contrasteert tegen de hemel. Vissen kijken naar boven, waar het licht vandaan komt.

Een donkere kleur biedt meer contrast dan een lichte kleur en valt daarmee meer op.

Heel veel kunstaas heeft van nature een grijs/witte buik, omdat voorns dat ook hebben. Waarom denk je dat voorns zo’n kleur buik hebben? Omdat dit de beste schutkleur is onder water als ze boven in het water liggen. Als ze een zwarte buik hadden, dan zien die rovers ze nog veel beter. Die grijs/witte kleur valt weg tegen de lucht, zeker op bewolkte dagen.

Vissen hebben goed zicht en met de kleur van je aas kun je hierop inspelen. Na dit artikel weet jij in ieder geval tot welke dieptes vissen kleur zien en kun jij je aanpassen!